Nhiều vùng xa xôi của Nga phát triển mạnh nhờ nền kinh tế thời chiến
Năm ngoái, M.Video-Eldorado mở 100 cửa hiệu ở 25 khu vực mới như Kachkanar, Solikamsk, Volzhsk - tất cả đều là những thị trấn có chưa đầy 100.000 cư dân nằm ở trung tâm công nghiệp cũ của Nga - Ảnh: Dreamstime.
Các nhà bán lẻ Nga đang chạy đua mở cửa hiệu tại “vành đai rỉ sét” của nước này - khu vực từng có nền sản xuất công nghiệp phát triển thịnh vượng thời Liên Xô cũ nhưng đã trở nên nghèo nàn và lạc hậu trong những thập kỷ gần đây.
Các công ty đổ xô đến những vùng đất này nhằm mục đích tranh thủ sự khởi sắc của nền kinh tế địa phương nhờ tiền lương binh sỹ và hoạt động sản xuất quân sự diễn ra mạnh mẽ - tờ báo Financial Times cho biết.
Trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine bước sang năm thứ tư, các cửa hiệu, nhà hàng và phòng tập gym thi nhau mọc lên ở những khu vực vốn dĩ kém phát triển của Nga. Do có nhiều người nhập ngũ và các nhà máy được huy động để sản xuất phục vụ cho cuộc xung đột, những thị trấn và thành phố đang lạc hậu bỗng có thêm nhiều công ăn việc làm mới và những số tiền đầu tư lớn chưa từng có. Tiền lương của người lao động ở những nơi này tăng lên, người nhập ngũ và gia đình của họ cũng có thu nhập lớn hơn trước.
“Nhu cầu bỗng xuất hiện ở những khu vực mới, vì những người trước đây không có tiền giờ đã có tiền để đi mua sắm trong những cửa hiệu lớn”, ông Janis Kluge - một chuyên gia kinh tế Nga thuộc Viện Các vấn đề quốc tế và An ninh Đức - nhận định với Financial Times.
Các công ty bán lẻ và du lịch - giải trí nhanh chóng nắm bắt xu hướng này bằng cách mở rộng tới các khu vực mà nền kinh tế bỗng chốc trở nên sôi động, cho dù lãi suất ở Nga đang cao kỷ lục và nước này tiếp tục đương đầu với các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt của phương Tây.
X5 Group, công ty sở hữu một số chuỗi siêu thị thuộc hàng nổi tiếng nhất ở Nga, cho biết đang mở rộng tới vùng Viễn Đông. Gần đây, nhiều đối tác nhập khẩu của Nga đã tìm đến Viễn Đông như một tuyến thương mại thay thế nhằm tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây, nhờ đó kinh tế vùng này cũng khởi sắc đáng kể.
Số quảng cáo tuyển dụng nhân sự trong các lĩnh vực bán lẻ và khách sạn - nhà hàng và du lịch - lữ hành ở vùng Khabarovks, miền Đông Nam của Nga, đã tăng gấp đôi trong vòng 1 năm tính đến tháng 1/2025. Chuỗi siêu thị Pyaterochka, chuỗi nhà hàng đồ ăn nhanh Rostic’s và nhà bán lẻ hàng điện tử M. Video - Eldorado là vài trong số các công ty Nga đang tuyển dụng ở các vùng xa xôi như vậy.
Năm ngoái, M.Video-Eldorado mở 100 cửa hiệu ở 25 khu vực mới như Kachkanar, Solikamsk, Volzhsk - tất cả đều là những thị trấn có chưa đầy 100.000 cư dân nằm ở trung tâm công nghiệp cũ của Nga.
Tỷ lệ thất nghiệp của Nga đã giảm xuống mức 2,4% trong mùa đông năm ngoái, từ mức 4,3% cùng kỳ năm 2021. Thất nghiệp giảm khi Chính phủ Nga rót mạnh tiền vào lĩnh vực quốc phòng và các nhà máy sản xuất quần áo, thực phẩm và nhiên liệu cho quân đội. Tiền lương trong các lĩnh vực không liên quan cũng tăng lên do thị trường lao động thắt chặt vì nhiều người trong tuổi lao động phải lên đường nhập cũ hoặc di cư ra nước ngoài. Dù vậy, lạm phát tăng cao cũng bào mòn một phần tiền lương của người lao động.
Cộng hòa Mari El - một chủ thể của Liên bang Nga - đưa mức thưởng ban đầu 3 triệu rúp Nga, tương đương 35.600 USD, cho tân binh, nhiều gấp hơn 3 lần mức lương hàng năm của người lao động trong vùng. Trong thời gian từ tháng 12/2021 đến cuối năm 2024, thu nhập danh nghĩa của nước cộng hòa kém phát triển này đã tăng khoảng 80%, so với mức tăng khoảng 60% ở Moscow, theo dữ liệu của cơ quan thống kê nhà nước Nga Rosstat.
“Quân đội trả rất hậu hĩnh, nên những người trước đây không dám nghĩ mua một chiếc điện thoại thông minh cao cấp giờ đã có thể mua dễ dàng”, ông Sergei Polovnikov, Giám đốc công ty phân tích thị trường Content Review, phát biểu.
Một người địa phương đề nghị giấu tên ở Cheboksary, một thành phố miền Trung Nga, nói với Financial Times: “Bây giờ, bạn có thể phải mất nửa giờ xếp hàng chờ tới lượt được phục vụ ở mỗi cửa hàng đồ ăn nhanh. Ở một số nhà hàng đắt tiền hơn, bạn phải đặt bàn trước cả tuần. Trước đây, mọi chuyện không như thế”.
Một phụ nữ ở Shumerlya, một thị trấn có chưa đầy 30.000 dân, nói rằng có nhiều cửa hiệu làm đẹp mới mở ở thị trấn này. “Bây giờ, phụ nữ ở đây ai cũng đi làm móng. Có nhiều thợ làm móng hơn trước… Thậm chí dã có cả dịch vụ làm đẹp cho thu cưng. Đây đúng là một chỉ báo mới về nền kinh tế”, cô nói.
Những thành phố lớn hơn bắt đầu thu hút những doanh nghiệp trước đây chỉ hiện diện ở Moscow. Spirit Fitness, một chuỗi phòng tập gym với phí thẻ hàng tháng lên tới 70 USD, năm ngoái đã mở một phòng tập ở thành phố Chelyabinsk thuộc vùng Ural.
“Người dân bây giờ đã có tiền để tiêu. Họ có khả năng chi nhiều hơn để bảo vệ sức khỏe, và sự tăng trưởng của lĩnh vực chăm sóc sức khỏe là sự khẳng định cho xu hướng đó”, người phát ngôn Mikhail Rychagov của Hiệp hội Các trung tâm mua sắm Nga nói.
Bà Laura Solanko, chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu Các nền kinh tế đang chuyển đổi thuộc Ngân hàng Trung ương Phần Lan, cho rằng binh sỹ Nga sẽ là những người đầu tiên mất thu nhập khi chiến tranh Nga - Ukraine kết thúc, nhưng một vài sự dịch chuyển kinh tế ở các vùng kém phát triển của Nga sẽ tiếp tục.
“Nhiều vùng sẽ tiếp tục hưởng lợi từ sự thay đổi trong yếu tố địa lý của hoạt động ngoại thương. Những vùng có hoạt động sản xuất gia tăng và có thêm cơ sở công nghiệp quốc phòng cũng vậy, vì Nga sẽ cần hiện đại hóa quân đội trong nhiều năm tới”, bà Solanko nói.
An Huy